೪.೧. ಸಾಧಾರಣ (ಸಾಮಾನ್ಯ) ಧರ್ಮ— ಪೀಠಿಕೆ

೪-೧. ಸಾಧಾರಣ(ಸಾಮಾನ್ಯ)ಧರ್ಮ— ಪೀಠಿಕೆ

ಯಾವುದೇ ಕಾಲ-ದೇಶ-ಪಾತ್ರಾದಿ ಭೇದರಹಿತವಾಗಿ ಮಾನವನಾದವನು ಸಾರ್ಥಕ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳೇ ಈ "ಸಾಮಾನ್ಯ (ಸಾಧಾರಣ) ಧರ್ಮ ". ಇವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಲವಾರು ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳು ಆಯಾ ದೇಶ-ಕಾಲ-ವರ್ಣಾದಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟಧರ್ಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ. 

ಈಗ ಮೊದಲಿಗೆ ನಾವು ಎಲ್ಲರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯಧರ್ಮವನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿ, ಬಳಿಕ ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.

೧) ಧಾರಣಾತ್ ಧರ್ಮ ಇತ್ಯಾಹುಃ 

ಧರ್ಮೋ ಧಾರಯತಿ ಪ್ರಜಾಃ  |

ಯತ್ ಸ್ಯಾದ್ಧಾರಣಸಂಯುಕ್ತಂ

ಸ ಧರ್ಮ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ ||

(ಮಹಾಭಾರತ ಕರ್ಣಪರ್ವ ೪೯.೫೦)

(ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ, ಸಮಸ್ತಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ತನ್ನಲ್ಲೇ) ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ (ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಆಧರಿಸುವ) ಸ್ವ-ಭಾವಕ್ಕಾಗಿ "ಧರ್ಮ " ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆ ಗುಣವನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅಂತಹ ವಿಶ್ವ-ಮಾನವ-ಧರ್ಮ / ಸೃಷ್ಟಿಧರ್ಮ / ಪ್ರಕೃತಿಧರ್ಮ / ಕಾಲಧರ್ಮ / ಮಾನವೀಯಧರ್ಮವು ಸೃಷ್ಟಿಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ತಾನೇ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಆಧರಿಸಿದೆ; ಸು-ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ, ಧಾರಣಾಗುಣದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದದ್ದೇ ಧರ್ಮವೆಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯವಾದಂತಾಯಿತು. 

"ಧರತಿ ಲೋಕಾನ್ ಧ್ರಿಯತೇ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮಭಿರಿತಿ ವಾ ಧರ್ಮಃ " — ಲೋಕದ ಜನರನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರಿಂದ ಧಾರಣೆಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂಬುದರಿಂದಾಗಿ ಧರ್ಮವೆನಿಸಿದೆ. "ಧೃ ಧಾರಣೇ ಅವಸ್ಥಾನೇ ಅವಧ್ವಂಸನೇ ವಾ " — ಧೃ ಧಾರಣ / ಸೃಷ್ಟಿಗರ್ಭ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಾರ್ಥದ ಧಾತು ಧರ್ಮಶಬ್ದದ ಮೂಲ.

೨) ಧಾರಣಾದ್ಧರ್ಮ ಇತ್ಯಾಹುಃ, 

ಧರ್ಮೇಣ ವಿಧೃತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ |

ಯಸ್ಮಾದ್ಧಾರಯತೇ ಸರ್ವಂ 

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಂ ಸಚರಾಚರಮ್ ||

ಧಾರಣೆಯಿಂದ (ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ) ಧರ್ಮವೆನ್ನುವರು. ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವರು. ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರಗಳ ಸಮೇತವಾದ ಮೂರುಲೋಕದ ಎಲ್ಲವೂ ಯಾವುದರಿಂದ ಆಧರಿಸಲ್ಪಡುವುದೋ ಅದೇ ಧರ್ಮ.

೩) ಧಾರಣಾದ್ ವಿದ್ವಿಷಾಂ ಚೈವ

ಧರ್ಮೇಣಾರಂಜಯನ್ ಪ್ರಜಾಃ |

ತಸ್ಮಾದ್ಧಾರಣಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ 

ಸ ಧರ್ಮ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ ||

ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು (ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು) ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ರಂಜಿಸುತ್ತಾ, ದ್ವೇಷಿಸುವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಧರ್ಮವೆನಿಸಿರುವುದು ಲೋಕಧಾರಣಾಶಕ್ತಿಯೆನಿಸಿರುವುದು.

೪) ಪ್ರಭವಾರ್ಥಾಯ ಭೂತಾನಾಂ ಧರ್ಮಪ್ರವಚನಂ ಕೃತಮ್ |

ಯಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಭವಸಂಯುಕ್ತಃ ಸ ಧರ್ಮ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ ||

(ಮಹಾಭಾರತ ಶಾಂತಿಪರ್ವ ೧೦೯.೧೦)

ಸಕಲ ಚರಾಚರಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೋಸ್ಕರ ಧರ್ಮದ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ರಕೃಷ್ಟವಾಗಿ (ಚೆನ್ನಾಗಿ) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು (ಪ್ರ-ವಚನ). ಹೀಗಾಗಿ, ಯಾವುದು ಸೃಷ್ಟಿಯೊಡಗೂಡಿ ಅನಾದ್ಯನಂತವಾಗಿ ಸದಾ ಇರುವುದೋ ಅದೇ ಧರ್ಮವೆಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯಾತ್ಮಕವಾದುದು.

೫) ಅಹಿಂಸಾಯ ಹಿ ಭೂತಾನಾಂ ಧರ್ಮಪ್ರವಚನಂ ಕೃತಮ್ |

ಯಃ ಸ್ಯಾದಹಿಂಸಾಸಂಯುಕ್ತಃ ಸ ಧರ್ಮ ಇತಿ ನಿಶ್ಚಯಃ ||

ಅಹಿಂಸೆಗಾಗಿಯೇ (ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾ, ಮನಸಾ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆಗಾಗಿಯೇ) ಧರ್ಮವು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಯಾವ ತತ್ತ್ವವು ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದೊಡಗೂಡಿರುವುದೋ ಅದೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.