೪.೫. ಸಮಾನತೆ

 ೪.೫. ಸಮಾನತೆ

ಸಮ್ಯಂಚಃ ಸವ್ರತಾ ಭೂತ್ವಾ ವಾಚಂ ವದತ ಭದ್ರಯಾ |

(ಅಥರ್ವಸಂಹಿತೆ ೩ | ೩೦.೩)

ಸಮಾನಶೀಲರಾಗಿ, ಸಮಾನವ್ರತಿಗಳಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಲಿ.

ಪ್ರಿಯಂ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪಶ್ಯತ |

(ಅಥರ್ವಸಂಹಿತೆ ೧೯ | ೬೨.೧)

ಎಲ್ಲರ ಒಳಿತನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿರಿ.

ಏಷ ವಾಂ ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಉಪಸ್ಥೇ ಮಾ ಕ್ಷುದನ್ಯಾ ತೃಷತ್ |

(ಅಥರ್ವಸಂಹಿತೆ ೨ | ೨೯.೪)

ಈ ಬಾನು-ಬುವಿಗಳ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಾನವನೂ ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಳಲಬಾರದು.

ಸರ್ವಭೂತಸ್ಥಮಾತ್ಮಾನಂ 

ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಿ |

ಈಕ್ಷತೇ ಯೋಗಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ

ಸರ್ವತ್ರ ಸಮದರ್ಶನಃ ||

(ಗೀತಾ ೬.೨೯)

ಯಥೈವಾತ್ಮಾ ಪರಸ್ತದ್ವತ್

ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ ಸುಖಮಿಚ್ಛತಾ |

ಸುಖದುಃಖಾನಿ ತುಲ್ಯಾನಿ

ಯಥಾತ್ಮನಿ ತಥಾ ಪರೇ ||

(ದಕ್ಷಸ್ಮೃತಿ ೩.೨೨)

ಆತ್ಮವತ್ಸರ್ವಭೂತಾನಿ 

ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ |

(ಆಪಸ್ತಂಬಸ್ಮೃತಿ ೧೦.೧೨)

ಶ್ರೂಯತಾಂ ಧರ್ಮಸರ್ವಸ್ವಂ 

ಶ್ರುತ್ವಾ ಚೈವಾವಧಾರ್ಯತಾಮ್ |

ಆತ್ಮನಃ ಪ್ರತಿಕೂಲಾನಿ

ಪರೇಷಾಂ ನ ಸಮಾಚರೇತ್ ||

(ದೇವಲನ ಕೃತ್ಯರತ್ನಾಕರ ಪುಟ ೧೭)

ಯದನ್ಯೈರ್ವಿಹಿತಂ ನೈಚ್ಛೇತ್

ಆತ್ಮನಃ ಕರ್ಮ ಪೂರುಷಃ |

ನ ತತ್ಪರೇಷು ಕುರ್ವೀತ

ಜಾನನ್ ಅಪ್ರಿಯಮಾತ್ಮನಃ ||

ಸರ್ವಂ ಪ್ರಿಯಾಭ್ಯುಪಗತಂ

ಧರ್ಮಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ |

(ಮಹಾಭಾರತ, ಶಾಂತಿಪರ್ವ, ೨೬೦. ೨೦, ೨೫)

ನ ತತ್ಪರಸ್ಯ ಸಂದಧ್ಯಾತ್ 

ಪ್ರತಿಕೂಲಂ ಯದಾತ್ಮನಃ |

ಏಷ ಸಂಕ್ಷೇಪತೋ ಧರ್ಮಃ

ಕಾಮಾದನ್ಯಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ||

ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾನೇ ಚ ದಾನೇ ಚ

ಸುಖದುಃಖೇ ಪ್ರಿಯಾಪ್ರಿಯೇ |

ಆತ್ಮೌಪಮ್ಯೇನ ಪುರುಷಃ

ಪ್ರಮಾಣಮಧಿಗಚ್ಛತಿ ||

(ಮಹಾಭಾರತ, ಅನುಶಾಸನಪರ್ವ, ೧೧೩ | ೮ ಮತ್ತು ೯)

ಯಸ್ತು ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ 

ಆತ್ಮನ್ಯೇವಾನುಪಶ್ಯತಿ |

ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಚಾತ್ಮಾನಂ

ತತೋ ನ ವಿಜುಗುಪ್ಸತೇ ||

(ಈಶಾವಾಸ್ಯೋಪನಿಷತ್ ೬)

ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಚಾತ್ಮಾನಂ

ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಚಾತ್ಮನಿ |

ಸಮಂ ಪಶ್ಯನ್ ಆತ್ಮಯಾಜೀ

ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಮಧಿಗಚ್ಛತಿ ||

(ಮನುಸ್ಮೃತಿ ೧೨.೯೧)

ಸರ್ವಮಾತ್ಮನಿ ಸಂಪಶ್ಯೇತ್

ಸಚ್ಚಾಸಚ್ಚ ಸಮಾಹಿತಃ |

ಸರ್ವಂ ಹ್ಯಾತ್ಮನಿ ಸಂಪಶ್ಯನ್

ಆಧರ್ಮೇ ಕುರುತೇ ಮನಃ ||

(ಮನುಸ್ಮೃತಿ ೧೨.೧೧೮)

ತ್ವಮೇವ ವೃಣೀಷ್ವ ಯಂ ತ್ವಂ ಮನುಷ್ಯಾಯ ಹಿತತಮಂ ಮನ್ಯಸೇ, ಇತಿ |

(ಕೌಷೀತಕಿಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉನಿಷತ್ ೩.೧)

ಏತದ್ಧಿ ತ್ರಿತಯಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ

ಸರ್ವಭೂತೇಷು ಭಾರತ |

ನಿರ್ವೈರತಾ ಮಹಾರಾಜ

ಸತ್ಯಮಕ್ರೋಧ ಏವ ಚ ||

(ಮಹಾಭಾರತ, ಆಶ್ರಮವಾಸಿಪರ್ವ, ೨೮.೯)

ಅಜ್ಯೇಷ್ಠಾಸೋ ಅಕನಿಷ್ಠಾಸ ಏತೇ 

ಸಂಭ್ರಾಂತರೋ ವಾವೃಧುಃ ಸೌಭಗಾಯ |

(ಋಕ್ಸಂಹಿತೆ ೧ | ೬೦.೫)

ದೊಡ್ಡವರು ಚಿಕ್ಕವರು ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೋದರರಂತೆ ಬಾಳಿ ಸಂಪದವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಾಗಲಿ.

ಸಹೃದಯಂ ಸಾಂಮನಸ್ಯಮ್ ಅವಿದ್ವೇಷಂ ಕೃಣೋಮಿ ವಃ |

(ಅಥರ್ವಸಂಹಿತೆ ೩ | ೩೦.೧)

ಸಹೃದಯತೆಯನ್ನೂ ಸಮಾನಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಸ್ನೇಹವನ್ನೂ ನಾನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವೆ.

ರುಚಂ ನೋ ಧೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಷು

ರುಚಂ ರಾಜಸು ನಸ್ಕೃಧಿ |

ರುಚಂ ವೈಶ್ಯೇಷು ಶೂದ್ರೇಷು

ಮೇ ಧೇಹಿ ರುಚಾ ರುಚಮ್ ||

(ಶುಕ್ಲಯಜುಸ್ಸಂಹಿತೆ ೧೮.೪೮)

ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ, ವೈಶ್ಯರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸು. ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ನೀಡು.

ಮಿತ್ರಸ್ಯ ಮಾ ಚಕ್ಷುಷಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಸಮೀಕ್ಷಂತಾಮ್ |

ಮಿತ್ರಸ್ಯಾಹಂ ಚಕ್ಷುಷಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಸಮೀಕ್ಷೇ ||

(ಶುಕ್ಲಯಜುಸ್ಸಂಹಿತೆ ೭೮.೧೮)

ಸೂರ್ಯನ (ಮಿತ್ರನ / ಗೆಳೆಯನ / ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾದ) ಕಣ್ಣಿನಿಂದ (ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ) ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ (ಇಡಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ) ನನ್ನನ್ನು ಕಾಣಲಿ. ನಾನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೂರ್ಯನ (ಗೆಳೆಯನ / ಮಿತ್ರನ / ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾದ) ಕಣ್ಣಿನಿಂದ (ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ) ಕಾಣುವಂತಾಗಲಿ.

ದೇಹಿ ಮೇ ದದಾಮಿ ತೇ ನಿ ಮೇ ಧೇಹಿ ನಿ ತೇ ದಧೇ |

(ಶುಕ್ಲಯಜುಸ್ಸಂಹಿತೆ ೩.೫೦)

ನನಗೆ ನೀಡು, ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆ. ನನ್ನದನ್ನು ಕೊಡು, ನಿನ್ನದನ್ನು ಕೊಡುವೆ.

ಪುಮಾನ್ ಪುಮಾಂಸಂ ಪರಿಪಾತು ವಿಶ್ವತಃ |

(ಕೃಷ್ಣಯಜುಸ್ಸಂಹಿತೆ ೪ | ೬.೬.೫)

ಒಬ್ಬ ಮನುಜನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಸರ್ವವಿಧದಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.

ಯದೇತದ್ಧೃದಯಂ ತವ

ತದಸ್ತು ಹೃದಯಂ ಮಮ |

ಯದಿದಂ ಹೃದಯಂ ಮಮ

ತದಸ್ತು ಹೃದಯಂ ತವ ||

(ಛಾಂದೋಗ್ಯಬ್ರಾಹ್ಮಣ ೧.೩.೯)

ನಿನ್ನೀ ಹೃದಯವು ನನ್ನ ಹೃದಯವಾಗಲಿ; ನನ್ನೀ ಹೃದಯವು ನಿನ್ನ ಹೃದಯವಾಗಲಿ.